De overheid en de smartphoneramp

Brandon Lee Hoop - 16 juni, 2015

In Nederland zijn inmiddels meer mobiele telefoons in omloop, dan er mensen zijn. Dat is bij vele organisaties het signaal geweest, om sommige diensten nog uitsluitend via mobiele communicatie aan te bieden – en dan bij voorkeur voor de twee meest gebruikte, Apple’s IOS en Google’s Android. Van een commerciële organisatie – zelfs een met een maatschappelijke taak, zoals een bank – kan ik dat begrijpen. Maar dat ook de overheid dit gaat doen, is in mijn ogen niet bepaald fatsoenlijk.

De overheid mag best apps ontwikkelen. Als je daarmee nog een extra contactmogelijkheid maakt voor een groep mensen, is dat prima, leuk en kan het geen kwaad. Niks mis mee. Maar er zijn wel problemen, als de smartphone het primaire kanaal voor overheidsdiensten, en al hun communicatie naar buiten is.

1. Internettoegang is niet gratis
Via mobiele telefoons kost internetgebruik geld, thuis via de wifi ook en op steeds meer punten via een KPN hotspot ook. Internettoegang in de openbare bibliotheek is gratis, en daardoor komt de belastingdienst ermee weg om te digitaliseren. Maar een overheidsdienst die gepusht moet worden, zoals een bericht dat het paspoort verloopt, kost de burger dus geld. Ik ontvang dan liever een brief, daarvoor heeft een van de vele generaties voor mij heel praktisch een brievenbus in laten bouwen.

2. Platformafhankelijkheid
De app voor mijn iPhone of mijn HTC is leuk. Maar wat als ik een Windows Phone heb? Of nog erger: Blackberry, Firefox of zelfs een Ubuntu phone… Die kleinere platforms zijn vaak heel veilig, maar ja, de overheid sluit je buiten, dus wat heb je eraan? En trouwens, klein? Windows Phone heeft een marktaandeel van 8 procent in Groot-Brittannië en zelfs 14 procent in Italië en Frankrijk. Als de ‘overige’ besturingssystemen in Nederland bij 10% van de bevolking in gebruik zijn, hebben we het dus over 1,7 miljoen mensen. Het is helemaal niet fatsoenlijk om zoveel mensen uit te sluiten.

3. Uitsluiting van bevolkingsgroepen
1,7 miljoen? De werkelijkheid is nog erger! Niet alleen afwijkende platforms staan buitenspel. Vooral ouderen en slechtzienden hebben vaak wel een mobiele telefoon, maar geen smartphone. Ook kinderen krijgen telefoons die niet op het internet kunnen. De overheid kan dus alleen met deze gebruikers communiceren door middel van een sms of – je kunt het je bijna niet voorstellen – een telefoongesprek.

4. Lege batterij
Tja, en daar sta je dan, met je hippe smartphone. Laten vallen en dan zit je toch de rest van de dag zonder. Of je batterij is leeg door teveel filmpjes kijken. De overheid biedt geen gratis oplaadpunten in het hele land. Dat zou overbodig stroomverbruik in de hand werken en is natuurlijk strikt genomen helemaal geen overheidstaak. Maar dan is het nog steeds wel een overheidstaak, om de mensen met hun lege smartphone toegang te geven tot de diensten van de overheid. Gewoon, door een kantoor open te stellen, of door op te bellen. Of door, oh gruwel, een brief te sturen.

Het voorbeeld dat NL-Alert het fysieke luchtalarm moet gaan vervangen is het meest schrikbarend van allemaal. Als er een brand uitbreekt, waarbij een gifwolk vrijkomt, dan kan de overheid het luchtalarm laten afgaan, en een geluidswagen de straat op sturen om mensen naar binnen te jagen. Dit werkt voor iedereen, behalve dove mensen. Gaan we echter dit bericht via een smartphone pushen, dan sluiten we direct mensen uit. Natuurlijk iedereen zonder smartphone – ook bijvoorbeeld spelende kinderen! Maar ook mensen die hun smartphone even niet kunnen (langsrijdende trein, huilende baby) of willen horen. Dat is een serieus percentage van de bevolking.

Het is dus duidelijk: de overheid voelt zich – tegenover de bevolking- verplicht om mee te gaan in de smartphone ramp, maar, wat blijkt, denkt er dan niet bepaald goed over na. De volgende keer eerst maar een keer beter door gitlab heen laten gaan, én eventueel een hackaton organiseren rondom de app, aangezien die jongeren zijn opgegroeid met de logica van smartphones, en de mensen daar bij de overheid overduidelijk niet.

Het uitsluiten van een groot deel van de bevolking en geen logica toegepast hebben op het praktische nut van de app, maakt dat ik mij daar niet bepaald lekker bij voel.

Brandon Lee Hoop 'Brandon Lee Hoop (1996) kwam er jong al achter dat hij alles interessant vindt, en alles kan, alles een beetje. Hij besloot een paar maanden geleden te stoppen met zijn opleiding, en het kantoorleven te gaan ontdekken. Hij is nu achttien jaar en werkt fulltime voor een reclamebureau. Hij is een Jack of all trades, en daar is hij net als zijn baas content mee.

Reacties